အိမ်ဝယ်ရင် Closing Costs ဘယ်လောက်ကုန်မလဲ

အိမ်ဝယ်ဖို့ Down Payment စုပြီး အိမ်လေးတစ်လုံးကို သဘောကျလို့ Offer တင်တော့မယ်ဆိုရင် အိမ်ဖိုးအပြင် နောက်ထပ် အရေးကြီးတဲ့ အသုံးစရိတ်တစ်ခုကို မေ့ထားလို့မရပါဘူး။ အဲဒါကတော့ Closing Costs လို့ခေါ်တဲ့ အိမ်ပိုင်ဆိုင်မှု လွှဲပြောင်းစရိတ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစရိတ်တွေဟာ ပုံမှန်အားဖြင့် အိမ်တန်ဖိုးရဲ့ ၂% ကနေ ၅% အထိ ရှိတတ်တာကြောင့် အိမ်ဈေး $400,000 ဆိုရင် Closing Costs ကတင် $8,000 ကနေ $20,000 ဝန်းကျင်အထိ ရှိနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် အိမ်ဝယ်ယူတဲ့အခါ ငွေကြေးအကျပ်အတည်းမဖြစ်အောင် အောက်ပါအချက်တွေကို ကြိုတင်လေ့လာထားဖို့ လိုပါတယ်။

၁။ Closing Costs ထဲမှာ ဘာတွေအတွက် ပေးရတာလဲ?

ဒါဟာ အရောင်းအဝယ်တစ်ခု အောင်မြင်ချောမွေ့စေဖို့ ပါဝင်ပတ်သက်သူတွေကို ပေးရတဲ့ ဝန်ဆောင်ခတွေပါ။ အဓိကအားဖြင့် 4 ပိုင်း ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်-

• အိမ်ချေးငွေဆိုင်ရာ စရိတ်များ (Loan Fees): ဘဏ်က ကိုယ့်ကို ချေးငွေထုတ်ပေးဖို့အတွက် စာရွက်စာတမ်းဆောင်ရွက်ခ (Origination Fee)၊ အိမ်တန်ဖိုးစစ်ဆေးခ (Appraisal Fee) နဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ Credit Report ကြည့်ခတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

• ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် စာရွက်စာတမ်းစရိတ်များ (Title & Settlement Fees): အိမ်က အရှုပ်အရှင်းကင်းရဲ့လားဆိုတာ စစ်ဆေးခ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအာမခံ (Title Insurance) နဲ့ စာချုပ်စာတမ်း လက်မှတ်ထိုးခတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

• ကြိုတင်ပေးချေရသော စရိတ်များ (Prepaids & Taxes): အိမ်ပိုင်ဆိုင်မှုအခွန် (Property Taxes)၊ အိမ်အာမခံ (Homeowners Insurance) နဲ့ အိမ်ဝယ်တဲ့လအတွက် ကျန်ရှိနေတဲ့ အတိုးနှုန်းတွေကို ကြိုတင်ပေးချေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

• Inspection Fees : (Home inspection + sewer line inspection) ကိုလဲ Buyers တွေဖက်ကပေးရတတ်ပါတယ်။

၂။ ဒါတွေကို ဘယ်သူက ပေးရတာလဲ? (ဝယ်သူလား၊ ရောင်းသူလား)

အများအားဖြင့်တော့ ဝယ်သူကပဲ ဒီစရိတ်တွေကို တာဝန်ယူရတာ များပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်လို အိမ်အရောင်းစာရင်း (Inventory) များလာတဲ့ ဈေးကွက်မှာတော့ "Seller Concessions" လို့ခေါ်တဲ့ အိမ်ရောင်းသူဘက်ကနေ ဝယ်သူရဲ့ Closing Costs တွေကို ကူညီစိုက်ထုတ်ပေးဖို့ ညှိနှိုင်းခွင့်တွေ ရှိလာပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အိမ်ဆောက်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ (Builders) တွေဆီက ဝယ်မယ်ဆိုရင် သူတို့က ဒီစရိတ်တွေကို အကုန်အစင် စိုက်ပေးတတ်ကြပါတယ်။

၃။ Closing Costs သက်သာအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ?

ဒါဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ညှိနှိုင်းနိုင်စွမ်းအပေါ်မှာ အများကြီး မူတည်ပါတယ်။

• အရောင်းအဝယ် ညှိနှိုင်းချိန်မှာ တောင်းဆိုပါ: အိမ်ဝယ်ဖို့ Offer တင်ကတည်းက "Closing Costs ထဲက ဒေါ်လာ ၅,၀၀၀ ကို အိမ်ရောင်းသူက စိုက်ပေးရန်" ဆိုတဲ့ အချက်မျိုး ထည့်သွင်းညှိနှိုင်းနိုင်ပါတယ်။ 

• ဝန်ဆောင်ခတွေကို နှိုင်းယှဉ်ပါ: Title Company ဒါမှမဟုတ် အိမ်စစ်ဆေးတဲ့သူ (Inspector) တွေကို ကိုယ်တိုင် ရှာဖွေနှိုင်းယှဉ်ပြီး ဈေးအသက်သာဆုံး ဝန်ဆောင်မှုကို ရွေးချယ်နိုင်ပါတယ်။ 

• Closing Disclosure ကို သေချာစစ်ဆေးပါ: အရောင်းအဝယ်မပိတ်ခင် ၃ ရက်အလိုမှာ ဘဏ်ကနေ Closing Disclosure (CD) စာရွက်ကို ပို့ပေးပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီမှာပါတဲ့ စရိတ်တွေဟာ အစောပိုင်းက ခန့်မှန်းပေးထားတဲ့ Loan Estimate နဲ့ တူရဲ့လား၊ မလိုအပ်တဲ့ Junk Fees တွေ ပါနေသလားဆိုတာ သေချာစစ်ဆေးပါ။

အိမ်တစ်လုံးကိုဝယ်တယ်ဆိုတာက ကိုယ့်ဘဝရဲ့ အကြီးမားဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြစ်လို့ Down Payment တစ်ခုတည်းကိုပဲ မကြည့်ဘဲ Closing Costs အတွက်ပါ ဘတ်ဂျက်ကို အသေအချာ လျာထားသင့်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်ကိုယ်က အိမ်တစ်လုံးကို ဝယ်ဖို့စဉ်းစားနေပြီဆိုရင် အရင်ဆုံး ကိုယ့်ရဲ့ Mortgage Advisor နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး ဒီစရိတ်တွေကို အသက်သာဆုံးဖြစ်အောင် ဘယ်လိုစီမံမလဲဆိုတာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်သင့်ပါတယ်။